Armoede en schulden: voorkomen én genezen 

Plusje

Er is veel (verborgen) armoede in Utrecht. Duizenden huishoudens moeten rondkomen van een laag inkomen (<125% van het sociaal minimum). Veel mensen kampen met schulden die vaak klein beginnen, maar al snel uitgroeien tot problematische schulden. In sommige buurten is deze problematiek erg groot. Vaak is daar ook sprake van taalproblemen en van onbekendheid met de regels. Door de incassoregels en de bureaucratische opstelling van schuldeisers kan de situatie in korte tijd verergeren. Dit onderwerp is omgeven met veel schaamte, waardoor veel armoede- en schuldenproblematiek zich aan het zicht onttrekt.

De ChristenUnie wil dat het armoedebudget verhoogd wordt om te zorgen dat iedereen voldoende heeft om van te leven en kan meedoen aan de samenleving. Daarbij is het van belang om scherp te kijken naar de definitie van armoede; het moet niet alleen gaan om inkomen uit loon of uitkering, maar de gemeente moet zoeken naar een manier om ook mensen met een laag besteedbaar inkomen gebruik te laten maken van armoederegelingen. Op dit moment vallen namelijk nog te veel mensen tussen wal en schip. Het is essentieel om vroegtijdig te signaleren als er sprake is van armoede- of schuldenproblematiek, zodat preventief opgetreden kan worden. Door mensen vroegtijdig te helpen, kan veel leed worden voorkomen. Corporaties, verzekeringen, energieleveranciers en buurtteams kunnen hier een belangrijke rol in vervullen. In de regelgeving en de hulpverlening moet de leefwereld van mensen in armoede centraal staan en willen we uitgaan van vertrouwen in plaats van wantrouwen. Nu is er vaak sprake van een regeltjescircus en weten mensen niet waar ze terecht kunnen. Bovendien hebben schuldhulpverleners vaak te weinig ruimte om te doen wat nodig is. De gemeente moet verder experimenteren met het overnemen van schulden, want door het oplossen van schulden bespaar je op de kosten van bewindvoering, maar ook op uitkeringen, jeugdzorg, geestelijke gezondheidszorg, ziekteverzuim, enzovoort. Verder moet de gemeente een overzicht bieden van de maatschappelijke initiatieven die er zijn om mensen te helpen en deze initiatieven waar nodig faciliteren.


Welke concrete maatregelen moet de gemeente nemen?

  • De gemeente biedt de Voedselbanken voordelige en langlopende contracten voor huisvesting, zodat ze niet steeds hoeven te verhuizen. Er blijft, naar wens van de Voedselbank zelf, een uitgiftepunt in Leidsche Rijn, Vleuten/De Meern.
  • Het armoedebudget wordt structureel verhoogd.
  • Er wordt niet alleen gekeken naar inkomen uit loon of uitkering, maar de gemeente zoekt naar een manier om ook mensen met een laag besteedbaar inkomen gebruik te laten maken van armoederegelingen en de U-pas.
  • De collectieve ziektekostenverzekering wordt breder beschikbaar, waarbij gekeken wordt naar het besteedbaar inkomen.
  • De gemeente ontwikkelt een Utrechtse aanpak om werken vanuit de bijstand aantrekkelijk te maken, ook als het gaat om vijwilligerswerk of betaald werk van minder dan twintig uur per week. We stoppen met zinloze trainingen voor deze mensen. Voor ondernemers die (tijdelijk) aanspraak maken op bijstand, moet er een eenvoudige en snelle procedure zijn, om nodeloze faillissementen te voorkomen.
  • De gemeente zet in op goede samenwerking met corporaties, thuiszorg, energieleveranciers, verzekeringen, BKR, scholen, sportverenigingen en buurtteams om armoede- en schuldenproblematiek vroegtijdig te signaleren (direct alert bij betalingsachterstanden en bij ingrijpende levensgebeurtenissen). De gemeente neemt hierin de regie.
  • De gemeente spreekt met woningcorporaties en energieleveranciers af dat betalingsachterstanden tijdig worden gemeld en dat er pas tot (dreigen met) afsluiting of huisuitzetting wordt overgegaan nadat eerst hulp is aangeboden, zeker bij gezinnen met kinderen.
  • De toegang tot schuldhulptrajecten wordt vereenvoudigd, zodat mensen snel hulp krijgen. Iedereen met schulden moet een vaste casemanager hebben om een maatwerktraject mee op te stellen, waarbij het eigen netwerk waar mogelijk wordt ingezet. Het schuldhulpverleningsbudget wordt hiertoe opgehoogd.
  • De gemeente experimenteert met het overnemen van schulden, omdat dat perspectief geeft aan mensen met schulden en uiteindelijk vaak veel goedkoper is.
  • De gemeente biedt overzicht in alle initiatieven die er zijn om mensen met armoede- en schuldenproblematiek te helpen en zorgt voor bekendheid hiervan.
  • De gemeente zoekt naar goede samenwerking met en ondersteuning van diaconieën en initiatieven als Schuldhulpmaatjes en voedselbanken. Niet meer instanties en meer regels, maar steun voor laagdrempelige initiatieven.

De gemeente zorgt voor begrijpelijke en toegankelijke informatie en regelgeving en investeert in taalvaardigheid en digitale vaardigheid van inwoners. Zie ook onze maatregelen op het gebied van taal- en digitale vaardigheid.