Utrecht heeft ziektekiemen; de remedie!

donderdag 06 oktober 2005 21:14

Lees hier de bijdrage die Wim Rietkerk leverde aan de Algemene beschouwingen. Rietkerk vindt Utrecht ziek. Hij analyseert in deze bijdrage de oorzaken: Hedonisme, Individualisme, Vervuiling & Verloedering.
Wat houdt dit in? Wat er aan te doen?

Algemene beschouwing 2005 ChristenUnie: diagnose en therapie

Mevrouw de Voorzitter, geachte leden van de Raad,

I. Toen John F.Kennedy aantrad als president, eindigde hij zijn inaugurele rede met de bekende woorden, die intussen wereldberoemd geworden zijn:

"And now, my fellow americans, do not ask what your country can do for you, but ask what you can do for your country".

Als laatste spreker in deze rij van algemene beschouwingen leek ook mij dit een waardig slotwoord:

"En nu mijn waarde stadsgenoten: vraag niet wat de stad kan doen voor jou, maar vraag veeleer: wat kan ik doen voor de stad".

Iedereen voelt waar het hier om gaat: er is iets aan de hand met onze westerse samenleving. Volgens de organisator van de tentoonstelling : Pursuit of happiness in Leidsche Rijn, Ton van Gestel, geldt dat ook voor het Utrechtse. Hij schreef in het commentaar: "Er is iets met onze samenleving aan de hand (ik citeer: ) ik bedoel nu niet de moord op Fortuyn of Van Gogh, maar een mentaliteit van: Er moet van alles gebeuren, vinden we, maar het moet vooral de ander zijn die het probleem oplost…"

Iedereen zorgt in de eerste plaats voor zichzelf. En woont op zichzelf . En leeft voor zichzelf! Individualisme.

a. De woningbouw lijdt daaronder: Iedereen wil blijkbaar een compleet eigen huis: minstens de helft van alle woningbouw is bestemd voor alleenstaanden. Ik heb nooit geweten dat dat percentage zo hoog was. Straks staat stad en land vol met huizen voor een - en twee persoonshuishoudingen en tegelijk registreert de volksgezondheidsmonitor, dat veel mensen lijden aan vereenzaming. Zouden wij daar niet een eerste aandacht aan moeten geven. Niet direct de vraag van de markt volgen, maar stimuleren dat mensen samen-wonen. Wij zouden extra subsidie kunnen geven aan de bouw van kangaroe-woningen, waarin generaties bij elkaar kunnen blijven wonen. Moeten wij de stad wel verder volbouwen met allerlei nieuwe woonlocaties? Er is veel leegstand, maar de regels voor de verhuurder zijn zo vervelend dat men liever een groot huis alleen bewoont dan huurders op te nemen. Wij zouden de verhuurders moeten bemoedigen en steunen bij het delen van hun huis. Eenzaamheid bestrijden! De gezinsstructuur van de samenleving te versterken op zijn minst door de twee-oudergezinnen die onder het minimum leven extra te ondersteunen. Ouders meer ruimte bieden om hun kinderen zelf te verzorgen en niet naar kinderopvang te sturen, enz.

b. In dit kader past ook de aandacht voor situatie die ontstaat bij de invoering van de nieuwe wet WMO. Samen doen, in wijken en buurten de samenhang verzorgen, familie verantwoordelijkheid en mantelzorg stimuleren en zo voorkomen dat er ook maar één iemand tussen de wal en het schip belandt.

c. Maar het versterken van de gemeenschap en het wij-gevoel is vooral van belang als wij denken aan een van de hoofdproblemen van de stad: de integratie. Wij vragen het college: hoe het nu verder gaat met die goed begonnen dialoog-bijeenkomsten van vorig jaar?

Er moet verder gewerkt worden aan een besef van verbondenheid en medeverantwoordelijkheid. Geen culturele eenheidsworst, of liberale eenheidsstaat. Maar iedere bevolkingsgroep mag zichzelf zijn. ‘Alleen wie radicaal partij gekozen heeft, kan echt onpartijdig zijn.’ (A.Kuyper). De ChristenUnie wil versterking van echte relaties tussen wie onderling sterk verschillen. Nauwkeuriger wetgeving voor ‘inburgering’, de groei van ‘voorscholen’ en een antidiscriminatiebeleid in het arbeidsproces kan daarbij goed helpen. De ChristenUnie is een voorstander om van het uitreiken van het inburgeringsdiploma een feestelijke gelegenheid te maken.

Een gezonde samenleving staat of valt bij het hebben van een wij-gevoel. Een maatschappij waar iedereen zich aan verbonden weet en voor verantwoordelijk voelt, autochtoon of allochtoon. Het Nederlands europees erfgoed moet dienen als uitgangspunt. Maar wat de niet-Nederlanders inbrengen in deze cultuur moet als belangrijk worden gezien en geïntegreerd. Dat vraagt de bereidheid tot leren en openheid van de autochtone bevolking. De overheid moet dit proces veel indringender superviseren en faciliteren. Het gaat om een gemeenschappelijk belang. Om dit alles goed te laten verlopen pleiten wij voor een aparte wethouder voor burgerschap en integratie.

d. Daarbij hoort tenslotte ook een visie op de bouwkundige plannen, de stadsvernieuwing. Een stad heeft een kern nodig, een hart. Dat is niet de Markt of Hoog-Catharijne , het is ook niet het Podium/de stadsschouwburg of het Vredenburg, het is evenmin de Binnentuin, befaamd in het Museumkwartier, het is de Dom. Utrecht , bovenal stad van Devotie.

Wij zouden het voorstel opnieuw bespreekbaar willen maken om het ingestorte middenschip van de Dom te herbouwen. Zou daar nu niet mooi de wens van de directeur van de bibliotheek kunnen worden vervuld? Bouw de bibliotheek in het vernieuwde schip van de Dom! Er is daar dan ruimte genoeg om een mooi modern kennis-centrum op te bouwen met leeszalen en internet op een mooie locatie t.o. de Universiteit. Het Smakkelaarsveld kan dan mooi open blijven met ruimte voor een stadsvijver met zwanen en lelies. Wij versterken dan het hart van de stad tegenover Corio en het Casino (dat nu blijkbaar tot mijn vreugde in de gevarenzone beland is, als ik de krant mag geloven).

II. Dat leidt mij tot het tweede punt: In Leidsche Rijn kan op dit moment iedereen inspiratie opdoen bij de tentoonstelling 'Pursuit of happiness': twintig jonge kunstenaars geven hun visie op de jacht naar hedendaags geluk. Ik raad iedereen aan om te gaan kijken. Wat je dan ziet is een flitsende kritiek op het hedendaagse hedonisme, de jacht naar genot. Want geluk is ok, ( al hangt het er wel van af hoe je het omschrijft…) maar geluk slaat zomaar door in bandeloze recreatie, zoals het daar wordt genoemd en daarna vaak: verslaving. Met als gevolg de ‘donkere plekken’ in de stad.

In de tentoonstelling ‘Pursuit of happiness’ klopt het geweten, zo kan het niet langer dat iedere individuele burger maar een doel kent: ' als ik maar zo veel mogelijk kan genieten.' (Zie de video: A beautiful life..). De symptomen daarvan zie je in de stad in de steeds verder in de nacht zich uitstrekkende horeca (denk aan de Oosterkade). Wij lezen van toenemend alcoholgebruik al bij middelbare schoolleerlingen vanaf 12 jaar, zijn er echt niet al genoeg café's in de stad om in deze begroting apart op te nemen op pag. 16 dat 'de horeca-functies' moeten worden uitgebreid?

In Centrum Maliebaan en Ondiep komen peperdure anti-alcoholverslavingsklinieken. Vanmorgen stond in de krant dat er jaarlijks meer dan 500.000 bezoekers zijn van het Casino. Wij willen een nog weer veel mooiere megabioscoop enz. enz. Het zijn allemaal symptomen van wat ik noem de ziekte van het hedonisme.

Individualisme, alles draait om mij, en hedonisme, alles draait om fun! Dat zijn volksziekten die wij moeten bestrijden. Wij noemen een paar punten:

  • Een strenger vergunningenbeleid en handhaving daarvan. Vooral de zondagen worden nu tot winkelfestijnen omgetoverd, ondanks het referendum. Wij pleiten voor rust op de zondag naar het referendum en handhaving van de winkelwet zonder uitzonderingen toe te laten of te creëren.
  • Het Leidsche Rijn park moet voorrang hebben en geen restpost zijn. Geluk doe je op aan de natuur, genot is een verraderlijke truc van de stadscultuur. (Trouwens heel het financieel beleid bij de opbouw van Leidsche Rijn baart ons zorgen (zoals al gezegd door Groen Links)
  • Kortom : wij geven voorrang aan cultuur en sport boven fun en festival.

III. Tenslotte: niemand kan er aan voorbij zien dat onze stad lijdt aan vervuiling en verloedering:

  • Vervuiling: door fijn stof en stikstofdioxide en achterstallig onderhoud,
  • Verloedering: stenen door de ruiten van gewone mensen in Hoograven.

a. Het programma ‘Streng en veilig’ heeft een goed beleid gevoerd. Wij zijn het eens met bijvoorbeeld de aanpak van de Amsterdamsestraatweg, de controle op drankmisbruik, de bestrijding van de hennepteelt, waar nodig de inzet van de camera en voldoende blauw op straat. Maar het is nog maar het begin! Heel de gedoogcultuur van drugs en prostitutie moet kritisch bezien worden met voorrang voor de bestrijding van het mannelijk aandeel in de prostitutie (in Rotterdam gooien ze de mannelijke cliënten van straatprostituees op de bon) en vooral: weg met de loverboys! Ook de terreurbestrijding en vooral de preventie ervan moet alle aandacht hebben.

b. En wat betreft de vervuiling. Wij weten nog maar nauwelijks hoe wij de luchtvervuiling grondig moeten aanpakken. De ChristenUnie denkt aan de groei van transferia, tolpoorten en het beperken van het autogebruik in de stad. De fly-over op het 24 oktoberplein zien wij als een ramp en de garage van het Lucasbolwerk als overbodig. Vervuiling en verloedering zijn naast hedonisme en individualisme de grote vijanden van de stad als gemeenschap.

Samenvattend die stad als gemeenschap, als lichaam is ziek. Zij lijdt aan politiek-HIV; hedonisme, individualisme, vervuiling en verloedering.

Het college mag nog zo hoog opgeven van haar prestaties in de afgelopen vijf jaar en ik ben de laatste om te ontkennen dat er mooie dingen gebeurd zijn… maar het verzwijgt wel dat deze stad waar wij samen verantwoording voor dragen ziektekiemen in zich draagt. Ze is besmet met politiek en sociaal-HIV.

Utrecht is een mooie stad, met veel toegewijde mensen en het heeft veel te bieden, maar tegelijk geldt dat er veel schuil gaat achter de schone voorgevel van (gelukkig!) welvaart en vrede, namelijk symptomen van een verschijnsel dat Kennedy in 1961 al wilde aanpakken! Het verschijnsel dat de Utrechtse dichter Marsman het scherpst onder woorden bracht toen hij al in 1939 sprak over het verlies van een bezield verband: (Geen God of maatschappij die mijn bestaan betrekt in een bezield verband.' in "Ik die bij sterren sliep").

Als een ding nodig is, is het de genezing van de politieke HIV. Het bezield verband moet weer terug; dat is wat Kennedy bedoelde toen hij zijn medeburgers opriep: vraag niet wat ik kan krijgen van de stad, vraag je veeleer af wat jij aan de stad kan geven.

Die andere mentaliteit, ja daarvoor heb je een inspiratiebron nodig die dieper gaat dan regelgeving. Wij putten die zoals ik vorig jaar al zei uit het beeld van Christus Salvator aan de voorkant van het Paushuis. Het heeft alle beeldenstormen overleeft… Hij heeft die overleefd... alleen die zegenende hand was beschadigd, ik had er een motie over ingediend vorig jaar, die is nog niet uitgevoerd, maar wij blijven er aan werken.

Dank u.

 

Wim Rietkerk, ChristenUnie

Oktober 2005

 

« Terug